غار آفتاب (کرفتو)،‌ ارثیه بلاتکیف تمدن ایران

غار کرفتو اولین‌بار توسط یک باستان‌شناس روس‌تبار مورد بررسی سطحی قرار گرفت. ‌دست‌نوشته او بر سنگ یکی از دیوارهای غار نشان‌دهنده زمان حضور او در کرفتو است. غار کرفتو در سال 1818 میلادی توسط سِر «رابرت کرپورتر» بازدید و کتیبه آن خوانده شد. در سال 1838 میلادی «هنری اولینسون» از غار بازدید کرد و آنچه را به وسیله کرپورتر از کتیبه خوانده شده بود، اصلاح کرد. 1963 دوباره گذار یک باستان‌شناس خارجی به کرفتو افتاد، ‌سر «اورل اشتین‌» ‌به همراه یک دستیار ایرانی تلاش کردند نقشه غار را تهیه کنند و به موفقیت‌هایی هم دست یافتند؛ هرچند نقشه‌ای که توسط آن‌ها طراحی شده، کامل نیست.

دست‌نوشته و طرح‌های مختلفی روی سنگ‌های غار کرفتو وجود دارد که بعد از گذشت زمان ارزش تاریخی پیدا کرده است. ‌احتمالا یکی از انگیزه‌های مردمی که این روزها با سنگ و سوهان و انواع و اقسام رنگ به جان بافت طبیعی و دست‌ساز غار می‌افتند تا روی آن یادگاری‌هایی از حضورشان در این محوطه باستانی بگذارند همین حس جاودان شده است!

یکی از این دست‌نوشته‌ها که ارزش تاریخی پیدا کرده، یادگاری چند نفر از بازدیدکنندگان غار است که آن‌گونه که خود نگاشته‌اند در «سال 2537 شاهنشاهی» به این غار رفته بودند و نوشته‌شان هنوز هم روی سنگ‌های غار توی چشم می‌زند.

علاوه بر قسمت‌های «دست‌کن» غار که طی سال‌ها مردمان دوره‌های مختلف ایران از آن استفاده‌های متفاوت کرده‌اند، غار آفتاب ساکنان دیگری هم دارد. ‌بعد از گذشتن از یکی از دالان‌های این غار، تازه دهلیزها و تالارهای طبیعی آن آغاز می‌شود که سقفشان از جنس آهک است ‌و کفشان به عمق بیش از دو متر تماماً از مدفوع خفاش‌های ساکن غار پوشیده شده است‌.

حتی این تالارها که دسترسی به آن‌ها دشوار است،‌ حضور در آن‌ها نفس کشیدن را سخت می‌کند و گاهی باید راهروهای آن را به خمیده و روی زانوها طی کرد هم از قلم یادگاری‌نویسان در امان نبوده است؛ از دوستانی که دو نفره با هم به غار آمده‌اند گرفته تا اردوهای مدرسه‌ای، هرکس به سهم خودش دیواره سپید آهکی را مورد عنایت قرار داده است!

برق‌کشی در 70 متر اولیه غار انجام شده، اما لامپ‌های زرد و نامناسب با کج‌سلیقگی در غار کار گذاشته شده‌اند.‌ نور آنها در برخی مواقع به دلیل گرمای زیادی که ایجاد می‌کند به بدنه غار آسیب زده و گاهی انرژی لازم را برای رشد قارچ و جلبک‌هایی که به خرابی بافت غار می‌انجامد، ‌فراهم کرده است.

بعد از آخرین تالاری که با نور این لامپ‌ها روشن شده، غار همچنان ادامه دارد، اما اکتشاف در آن انجام نشده؛ چراکه دسترسی به این قسمت غار بسیار سخت‌تر است ‌و به تجهیزات و صرف هزینه نیاز دارد.

برای ورود به این غار باید بلیط بسیار ارزان‌قیمتی تهیه شود و در اغلب مواقع بازدیدکننده‌ها راهنمایی ندارند که برایشان توضیح بدهد ارزش کرفتو چیست و باید مراقب باشند که بیش از این به غار آسیب وارد نشود.

میراث فرهنگی منطقه «زیویه» در تلاش است تا هزینه‌های مربوط به نگهداری و بهبود وضعیت غار را فراهم کند. تلاش برای انجام اکتشاف‌های جدید در غار، ‌تهیه نقشه غار و آماده کردن زیرساخت‌ها برا ی معرفی این غار به گردشگران و علاقه‌مندان، در جریان است؛ ‌با این حال، برخی آسیب‌های جبران‌ناپذیر هم به این اثر باستانی وارد شده که پول نمی‌تواند آن‌ها را جبران کند.

منبع: ایسنا - فاطمه کریمخان 31 تیر ماه 1394

/ 0 نظر / 22 بازدید