زیرزمین آسیب پذیر


مناظر کارستی

 

چشم اندازهای کارستی شامل غارها، گودال ها، جریان های زیرزمینی و سایر عوارض زمینی است که زمانی شکل می گیرند که بستر سنگ توسط آب حل می شود. غارهای تونل- گدازه ای، عوارضی شبه کارستیک هستند که توسط فعالیت های آتشفشانی بوجود می آیند. یک پنجم مساحتِ زمین کشور[2] کارست است، و مانند بسیاری از کشورهای جهان، تقریباً هر ایالتی دارای غار می باشد.

 

"مناطق کارستی در میان متنوع ترین، دل انگیزترین، غنی ترین از نظر منابع و در عین حال مشکل سازترین نواحی زمین جای می گیرند. آنها شامل بزرگترین چشمه ها و بارآورترین ذخایر آب زیرزمینی هستند. کارست آسیب پذیرترین منطقه در برابر فشارهای زیست محیطی است، هر چند استفاده ی محتاطانه از مناطق کارستی می تواند مزایای علمی و اقتصادی قابل توجهی تولید کند. مدیریت صحیح کارست نیازمند مشارکت شهروندان وظیفه شناس است"[3] و تصمیم گیرندگان بهره بردای از زمین، اغلب بدقت با غارشناسانی که غارها را اکتشاف، بررسی، و مطالعه می کنند، همکاری دارند.

 



حفاظت آبهای
مان

 

غارها در کیفیت آب آشامیدنی ما نقشی حیاتی ایفا می کنند. در مناطق کارست و شبه کارست، جریان آب سطحی با پالایشی اندک به سرعت درون غارها جریان می یابد. این آب، و ناخالصی هایی که حمل می کند زباله ها و فضولات انسانی و حیوانی، آفت کُش ها، کودهای شیمیایی، فراورده های نفتی، و سایر آلاینده ها - اغلب با آلودن چاه ها، چشمه ها، و لایه های آبزا[4]، مسافت های بزرگ زیرزمینی را طی می کند. تنها با مدیریتِ عاقلانه و محتاطانه ی ارتباط بین کارست و آب، و جلوگیری از ورود آلاینده ها به غارها، می توانیم از کیفیت آب های آشامیدنی مان محافظت نماییم.

 




خفاش ها نیازمند یاریگران هستند

 

حیواناتی که خانه های شان را در غارها می سازند، اما برای غذا خوردن به سطح زمین برمی گردند از جمله خفاش ها، خرس ها، پاکرات ها، مارها، راکون ها، پرستوها، حشرات موذی، روباه ها و انسان ها غارزی یا غارنشین[5] محسوب می شوند. در بین این ها، خفاش ها نقش مهمی را در تعادل طبیعت بازی می کنند. بیشتر خفاش های آمریکای شمالی از حشرات تغذیه می کنند، و یک خفاش کوچک به تنهایی می تواند 1200 عدد از حشراتی به اندازه ی پشه را در عرض یک ساعت بخورد. خفاش ها از میوه و شهد نیز تغذیه می کنند، و در بین گیاهان خودرو ( وحشی )، آنها بر روی گل ها گرده افشانی کرده و تخم ها را روی گیاهان زراعی مهم پراکنده می سازند. در کل، فضولات خفاش منبع باارزشی از کودها و بنیان مهمی از شبکه ی تغذیه برخی غارزیان هستند. متأسفانه، امروزه بیش از نیمی از گونه های خفاش آمریکایی عمدتاً بدلیل اینکه آفت کش ها و احیای اراضی {توسعه و عمران}، شدیداً منابع غذایی آنها را تنزل داده است، در معرض خطر قرار گرفته اند و یا در سراشیبی انقراض هستند. علاوه بر این، زیستگاهِ غار در شرفِ نابودی، و ورودی شان در خطر انسداد است، و بازدیدکنندگان انسانی در محل رشد بچه خفاش ها و مهاجرنشین هایی که خواب زمستانی را در آنجا می گذرانند، اختلال ایجاد می کنند. بدتر از همه، مردمی که دچار ترس یا سوء فهم در مورد ارزش خفاش ها می شوند، از روی عمد آنها را می کشند.

 




چه چیزی در پیش است؟

 

بسیاری از غارها و محتویات آن ها در نتیجه ی فعالیت های انسان نابود شده و یا به شدت صدمه دیده است. گونه های نادر موجودات غارزی تهدید می شوند و یا از پیش در معرض خطر قرار گرفته اند. کیفیت آب در سفره های زیرزمینی، چاه ها و چشمه ها تقلیل یافته است. خوشبختانه زمان برای حفاظت از غارهای باقیمانده و منابع کارستی وجود دارد.

 


***
چگونه می توانید به حفاظت و نگهداری زیرزمینِ آسیب پذیر کمک نمائید؟

 

- چاه های فاضلاب را عاری از زباله، گنداب، مواد نفتی و سایر آلاینده ها نگه دارید.

 

- با کنترل رواناب[6] بواسطه ی کشاورزی، معدن و عملیات چوب بست موقت، رودخانه ها را در مناطق کارست تمیز نگه دارید.

 

- به تشکیلات زمین شناختی صدمه نزنید، و دیوارهای غار را بدشکل نکنید یا روی آنها چیزی ننویسید. مصنوعات قدیمی ساخت انسانی را در صورت کشف، دست نخورده رها کنید.

 

- با فروش تشکیلات زمین شناختی غار مخالفت کنید

 

- خرابکاری و ورودهای غیرمجاز را به مسئولین مربوطه گزارش کنید. NSS[7] به اطلاعات و گزارشات منجر به تعقیب موفق افراد مخرب (واندال) پاداش اعطاء می کند.

 

- حیوانات غارزی رو محترم بشمارید، و زیستگاه منحصربفرد آن ها را بدون آسیب زدن و سالم ترک نمائید

 

- با همکاری با NSS در صندوق ذخیره ی غارها یا همکاری با کمیسیون غار در کشور خودتان در زمینه حفاظت و آموزش نقش مهمی را به عهده بگیرید.

ایمن غارنوردی کنید

بهترین روش، بازدید کردن یکی از غارهای "گردشگری" زیادی است که توسط بخش خصوصی یا خدمات پارک ملی توسعه یافته است. غارهای توسعه نیافته یا «بکر و ماجراجویانه» بایستی تنها با ورود غارنوردان باتجربه، و با تجهیزات و آموزش های ویژه بازدید گردد.


شاهکارهای طبیعت

در ژرفنای زمین، محلولی از آب و مواد معدنی، قطره به قطره، کریستال به کریستال در میان شیارهای سنگ، با ته نشین شدن تشکیلات یا اسپلوتم ها در بستر زمین و سقف ها و دیواره های غارها تراوش می کند. با این حال، لمس غیرمحتاطانه یا حرکت مخرب، عنادورزانه و ناشایست می تواند آنچه را که در طول قرن ها شکل گرفته است، نابود سازد. تشکیلات زمین شناختی غارها، یکبار که صدمه ببیند یا از بین برود، هرگز نمی تواند جایگزین شود. جهت محافظت از این منابع شکننده، کنگره در سال 1988 قانون فدرال حفاظت از منابع غار را جهت "ایمنی، حفاظت، و نگهداری غارهای مهم در سرزمین های فدرال برای استفاده ی دایمی، لذت بردن، و نفع همه ی مردم" تصویب نمود. بسیاری از ایالت ها قوانینی برای محافظت از غارها و محتویات آنها دارند.



                       

 

نگاهبانان گذشتهی ما

غارها سرنخ های ارزشمندی در مورد رخدادهای مهم زمین شناختی و نیز گذشته ی تاریخی و ماقبل تاریخی ما ارائه می دهند. در اعماق زمین، غارها، فسیل های انسانی و گیاهان و حیوانات منقرض شده را نگهداری می کنند. همچنین از زمان های ماقبل تاریخ، غارها بعنوان محل های سکونت، زمین هایی برای مراسم تدفین، و محیط هایی برای انجام اعمال مذهبی مورد استفاده قرار گرفته است. برخلاف اکثر محیط ها، غارها با دماهای تقریباً ثابت شان، حساس ترین سایت های فرهنگی و باستان شناسی ما را حفظ می کنند.

 

 

 

 

زیستگاه های آسیب پذیر

حیوانات غارزی - تروگلوبیت ها گونه های بی نظیری از ارگانیسم ها شامل حشرات، سخت پوستان، و ماهی هستند که تمام زندگی شان را در زیر زمین سپری می کنند. آن ها به ویژه برای زندگی در تاریکی مطلق سازگار هستند، و به دانشمندان بینشی درباره فرایندهای زیستی ارائه می دهند. زیست شناسان اخیراً غارزی اکستریموفیل را کشف کرده اند که بافت غذایی شان بر باکتری شیمیوستنز[8] یا مواد معدنی-خور استوار است. این ارگانیسم ها سرنخ هایی را درباره ی اولین شکل های حیات بر روی زمین در دسترس قرار می دهند و توسط دانشمندان سازمان فضایی آمریکا، ناسا ( NASA[9] ) مورد مطالعه واقع می شوند تا درباره پتانسیل وجود حیات در سیاره ی مریخ اطلاعات کسب کنند. با توجه به اینکه تروگلوبیت ها نمی توانند خارخ از غار زندگی کنند، اگر محیط غار آسیب ببیند یا تغییر کند، بقای آن ها به خطر می افتد. آلودگی آب، ترافیک بازدید کنندگان، زباله، جاری شدن سیل و تغییر در الگوهای آب و هوایی یا دما می تواند اکوسیستم و بافت غذایی غار را برهم زند. یکبار که نابود شود، این محیط های ایزوله شده شانس کمی برای احیاء خواهند داشت، و تروگلوبیت های منحصربفرد برای همیشه از بین خواهند رفت.

مطالعات پیشنهادی :

Living with Karst,

 

by George Veni, Harvey DuChene, Nicholas Crawford, et. al.,

 

American Geological Institute

 

 

 

A Guide to Responsible Caving,

 

(available at no cost through the NSS Web site.)

 

America's Neighborhood Bats, by Merlin Tuttle

 

 

 

For Educators

 

Project Underground Workbook, edited by Carol Zokaites

 

 

 

Visit www.NSSBookstore.org

 

for the largest selection of books on caves.

 

 

 

On the Internet

 

The National Speleological Society (NSS)

 

www.caves.org

 

The National Caves Association

 

www.cavern.com

 

Bat Conservation International (BCI)

 

www.batcon.org

 

National Park Service Cave and Karst Program

 

www.nature.nps.gov/geology/caves/program.htm

 

National Cave and Karst Management Symposium

 

www.nckms.org

 

 

 

The National Speleological Society (NSS) is the largest organization in the world dedicated to protecting, conserving, exploring, and studying caves. The Save the Caves Fund, supported solely through donations, provides essential funding for cave conservation and restoration, karst resource management training, and educational programs. For more information visit the NSS Web site or contact the NSS office.

 

 

 

National Speleological Society

 

2813 Cave Avenue

 

Huntsville, Alabama 35810-4431

 

Telephone 256-852-1300 • Fax 256-851-9241

 

E-mail nss@caves.org

 

www.caves.org

 

Produced by Michael Dale and Cheryl Jones

 

NSS Conservation Committee

 

 

[1] Vandalism: خرابکاری یا واندالیسم: هرگونه تخریب آثار علمی و هنری                   

[2] منظور کشور آمریکا است                                                            

[3] George Veni, Harvey DuChene, Nicholas Crawford, et. Al., Living with Karst, (AGI: 2000) 5. Used with permission.

[4] Aquifers : آبخوان ها یا سفره های زیرزمینی یا آبخیزها

[5] Trogloxenes

[6] Runoff: راوناب، هرزآب سطحی، جریان های سطحی آب، زهاب

[7] The National Speleological Society: انجمن غارنوردی ملی

[8] chemosynthetic

[9] National Aeronautics and Space Administration          

منبع :انجمن غارنوردان و غارشناسان ایران


/ 0 نظر / 42 بازدید