کشف، توصیف و نامگذاری اولین گونه عنکبوت بدون چشم از ایران

نمای پشتی بخش سرسینه جنس نر Trilacuna qarzi

 

نمای پشتی جنس ماده Trilacuna qarzi

 

نمای پشتی بخش سرسینه جنس ماده Trilacuna qarzi

 

تصویر گرفته شده از نمونه جنس ماده Trilacuna qarzi با میکروسکوپ الکترونی

 

شرایط مساعد غار گاکال باعث شده که علیرغم محیط کوچک، این غار جانوران بسیار جالب و نادری را در خود جای دهد. علاوه بر این عنکبوت بدون چشم، پیش تر نیز اولین گونه خرخاکی بدون چشم با بدنی شفاف از ایران و همچنین گونه قاب بال Paratachys fulvicollis (Dejean 1831) نیز برای اولین بار از این غار گزارش شده بود که گزارشات آن در این لینک ها قابل مشاهده می باشد:

 

http://www.irancaves.com/fa/articledetail.aspx?ID=65

http://www.irancaves.com/fa/articledetail.aspx?id=78

 

وجود تعداد زیادی خفاش با انبوهی از فضولات که کف غار را میپوشاند، رطوبت کافی، مقداری آب درون غار، تعداد زیادی سوسک، وزغ و انواع دیگری از جانوران باعث تداوم شرایط بقای این جانوران شده است.
البته متاسفانه مانند بسیاری از غارهای دیگر ایران، آثار تخریب و کند و کاو و همچنین نوشته های روی دیواره غار علاوه بر از بین بردن زیبایی ها، حیات زیندگان این محیط را نیز به خطر انداخته است.
امید که همه ی بازدیدکنندگان از غارها حداکثر دقت و احتیاط را در حفظ این محیط های ارزشمند داشته باشند.


خانواده ( Oonopidae (Simon, 1890


این خانواده که به عنکبوت های کوتوله زره پوش یا کوتوله (Dwarf hunting or Dwarf armoured spiders) و یا عنکبوت های گوبلین معروفند دارای 89 جنس و 1033 گونه هستند.
این خانواده از عنکبوت ها بسیار کوچک بوده و 1 تا 4 میلی متر طول دارند، ، دارای 6 چشم یا فاقد چشم هستند، اغلب گونه هایی که در لانه موریانه ها زندگی می کنند فاقد چشم هستند. پاها معمولاٌ کوتاه و تنومند هستند. رنگ بدن معمولاً روشن، نارنجی، زرد، مایل به سبز یا صورتی است. گسترش جهانی دارند و در ناحیه تروپیکال عمومیت بیشتری دارند. آزادزی، شب فعال و زمین زی هستند.

بررسی چشم در عنکبوت ها و مقایسه با نمونه های بدون چشم


برای آشنایی بهتر غارنوردان و طبیعت دوستان عزیز اینجا مقایسه ای از چشم ها در عنکبوت ها ذکر می کنیم.
اکثر عنکبوت ها دارای 8 چشم ساده هستند در حالی که برخی دارای 6 ، 4 ، 2 و یا حتی فاقد چشم می باشند. آرایش چشم ها به صورت ردیفی یا گروهی است که در امر شناسایی مهم می باشد.
جهت سازش با زندگی در غار(شرایط تاریک)، برخی جانوران چشم هایشان را از دست می دهند و سطح بدن نیز شفاف می شود، مانند ماهیان کور غار، سمندر کور غار و بسیاری از حشرات و عنکبوت های غارزی.
در زیر تصاویری از چشم ها در عنکبوت ها مشاهده نموده و با نمونه بدون چشم (تصاویر بالا) مقایسه می کنیم :
 

 

 

 

 

نویسندگان این مقاله از دکتر ماتیاس ایزکویردو (Matías A. Izquierdo) ، دکتر مارتین رامیرز، میکوئل آرندو و ابل پرز گونزالز برای نظرات، تصحیحات، کمک و راهنمایی هایشان کمال تقدیر و تشکر را دارند.
همچنین از جناب آقایان مجید امیرحسینی و حامد موسوی که معرف غار و راهنمای ما جهت رسیدن به غار بودند صمیمانه سپاسگزاریم.
این مطالعه توسط بنیاد ملی علوم آمریکا (پروژه مطالعه جهانی عنکبوت های خانواده Oonopidae)
( U. S. National Science Foundation (grant no. 0613754
و موسسه ملی علم ایران(Iran National Science Foundation (INSF-89002421)) حمایت مالی شد.
 

با سپاس ازمحمد جواد ملک حسینی و تبریک فراوان و آرزوی موفقیت روزافزون برای ایشان و همکاران

 

منبع: سایت غارهای ایران

/ 0 نظر / 82 بازدید